Pobierz PDF

Fundusze Unijne w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki – proste aplikowanie o dofinansowanie?

ostatnia aktualizacja: 29 listopada 2010

Autor: 
Adam Kraus
Dyrektor ds. Rozwoju w Business Center 1
Ekspert w Programie Operacyjnym Kapitał Ludzki w obszarze "Zatrudnienie" i "Adaptacyjność pracowników i przedsiębiorstw". Baza ekspertów prowadzona przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego.

Możliwość pozyskania dofinansowania w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) otworzyła wielu przedsiębiorstwom, organizacjom pozarządowym, stowarzyszeniom, etc. drogę do realizacji projektów, których wykonanie bez wsparcia finansowego z funduszy Unii Europejskiej nie byłoby możliwe. W latach 2007-2013 całość środków finansowych w ramach EFS została przeznaczona na realizację tylko jednego programu operacyjnego, którym jest Program Operacyjny Kapitał Ludzki (POKL). Program jest finansowany w 85 procentach ze środków Unii Europejskiej oraz w 15 procentach ze środków budżetu państwa. Całość kwoty, jaką przewidziano na realizację Programu, wynosi prawie 11,5 mld Euro. POKL zakłada realizację projektów wspierających te obszary, które bezpośrednio przyczynią się do efektywnego rozwoju zasobów ludzkich, w szczególności koncentrując się na rozwoju zatrudnienia, edukacji, integracji społecznej, rozwoju potencjału adaptacyjnego pracowników i przedsiębiorstw, budowie sprawnej i skutecznej administracji publicznej oraz wdrażaniu zasad dobrego rządzenia. 

Program został podzielony na dziesięć priorytetów, których wdrażanie odbywa się w ramach dwóch komponentów: centralnego i regionalnego. W komponencie centralnym (ogólnopolskim) nacisk położony jest na wsparcie efektywności struktur i systemów instytucjonalnych, natomiast środki komponentu regionalnego (wojewódzkiego) są przeznaczone na wsparcie dla osób i grup społecznych.  

Wykaz realizowanych w ramach POKL priorytetów przedstawia się następująco:

A. Komponent centralny.

I- Zatrudnienia i integracja społeczna
II - Rozwój zasobów ludzkich i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw oraz poprawa stanu zdrowia osób pracujących
III - Wysoka jakość systemu oświaty
IV - Szkolnictwo wyższe i nauka
V - Dobre rządzenie

B. Komponent regionalny.

VI - Rynek pracy otwarty dla wszystkich
VII - Promocja integracji społecznej
VIII - Regionalne kadry gospodarki
IX - Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach

Priorytet X – Pomoc techniczna – ma na celu wsparcie instytucji, które są zaangażowane w realizację Programu, w jego sprawnym zarządzaniu i wdrażaniu. 

Innym występującym w ramach POKL podziałem jest tryb realizacji projektów: systemowy bądź konkursowy. Tryb systemowy dedykowany jest beneficjentom imiennie wskazanym w Programie. Przykładem jest regionalne poddziałanie 7.1.1 – „Rozwój i upowszechnianie aktywnej integracji przez ośrodki pomocy społecznej”, w którym jak sama nazwa wskazuje, o fundusze unijne mogą ubiegać się wyłącznie Ośrodki Pomocy Społecznej działające na terenie danego województwa.

Dużym zainteresowaniem potencjalnych beneficjentów cieszą się projekty konkursowe realizowane zarówno w komponencie centralnym, jak i regionalnym. Jako przykładowe poddziałania, w których (w danym konkursie) składana jest zazwyczaj bardzo duża liczba wniosków o dofinansowanie można wskazać:

2.1.1 – „Rozwój kapitału ludzkiego przedsiębiorstw” – komponent centralny; Instytucja Pośrednicząca: Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 
6.1.1 – „Wsparcie osób pozostających bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy” – komponent regionalny; Instytucja Pośrednicząca: Urząd Marszałkowski lub Wojewódzki Urząd Pracy
8.1.1 – „Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw” – komponent regionalny; Instytucja Pośrednicząca: Urząd Marszałkowski lub Wojewódzki Urząd Pracy

Skumulowana wartość dofinansowania o jakie ubiegają się wszyscy wnioskodawcy przekracza zazwyczaj kilkukrotnie alokację finansową dostępną w danym konkursie, w związku z czym dofinansowanie otrzymują tylko wnioski najwyżej ocenione przez członków Komisji Oceny Projektów (KOP).

Na wnioskodawcę czyha więc szereg „pułapek”, w które potencjalni beneficjenci mogą wpadać na drodze aplikowania o fundusze unijne. 

Po pierwsze, złożony wniosek może zostać odrzucony już na etapie oceny formalnej. Do najczęściej popełnianych błędów, które są weryfikowane w tej fazie należą (w opisie zastosowano oznaczenia punktowe wynikające z wzoru wniosku generowanego przez aplikację „Generator Wniosków Aplikacyjnych” 
w wersji 5.3, dostępnej m.in. na stronie internetowej www.efs.gov.pl):

- podpisanie wniosku (w pkt. V) przez inną osobę/inne osoby, niż wskazaną jako uprawnioną do podejmowania decyzji wiążących w imieniu projektodawcy (w pkt. 2.6),
- wpisanie niewłaściwego numeru konkursu w pkt. 1.6,
- wybranie z listy rozwijanej, dostępnej w aplikacji, niewłaściwej instytucji do której składany jest wniosek, pkt. 1.5,
- brak odpowiednich załączników poświadczających sytuację finansową wnioskodawcy lub złożenie ich w niewłaściwej formie.

W celu uniknięcia tego typu błędów zaleca się, przed złożeniem wniosku, jego skontrolowanie za pomocą specjalnej listy sprawdzającej, która zazwyczaj dołączana jest, przez instytucję organizującą konkurs, do dokumentacji konkursowej.

Drugim bardzo ważnym aspektem jest konieczność zachowania szczególnej staranności przy przygotowywaniu tych elementów wniosku, które są oceniane na etapie oceny merytorycznej, podczas której członkowie KOP przyznają wnioskowi punkty w określonych we wniosku obszarach.
Maksymalna liczba przyznanych punktów wynosi 100. Wniosek, który nie otrzyma minimum 60 punktów i minimum 60% punktów w każdej z ocenianych kategorii merytorycznych nie zostaje zakwalifikowany do dofinansowania.

W tej sferze obserwuje się często obniżanie punktacji za:

- niedostosowanie uzasadnienia potrzeby realizacji projektu do konkretnego obszaru na którym ma być on prowadzony (np. podanie nieadekwatnych do danego obszaru danych demograficznych, itp.),

- wskazanie celu / celów projektu niezgodnie z modelem SMART (S – specific – szczegółowość, konkretność; M – measurable – mierzalność; A – acceptable/accurate – akceptowalność/trafność; R – realistic – realizm wykonania; T – time-bound – określoność w czasie),
- niewystarczające uzasadnienie wyboru grupy docelowej,
- brak kwantyfikacji osiągniętych rezultatów projektu.

Warto również zastanowić się przy konstruowaniu projektu, czy podmiot aplikujący jest w stanie spełnić kryteria strategiczne określone w dokumentacji konkursowej, przygotowanej przez Instytucję Pośredniczącą (ogłaszającą konkurs), za spełnienie których otrzymuje się dodatkowe punkty.

Suma punktów za kryteria merytoryczne i strategiczne decyduje o pozycji wniosku na liście rankingowej, a tym samym decyduje o otrzymaniu lub nieotrzymaniu dofinansowania. Wniosek może, pomimo spełnienia wyżej wymienionych minimów punktowych, nie uzyskać dofinansowania 
z powodu braku środków finansowych. Wnikliwa analiza i bardzo staranne przygotowanie, dobrze umotywowanego wniosku, dają większą szansę na skorzystanie z możliwości współfinansowania przedsięwzięć , które otworzyły się po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. 

Dokumentacja pomocna przy aplikowaniu o fundusze unijne w ramach POKL (dostępna na stronie internetowej Ministerstwa Rozwoju Regionalnego):

- Szczegółowy Opis Priorytetów POKL
- Zasady dokonywania wyboru projektów w ramach POKL
- Podręcznik przygotowania wniosków o dofinansowanie projektów w ramach POKL 
- Instrukcja do wniosku o dofinansowanie w ramach POKL
- Zasady finansowania Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki
- Podręcznik wskaźników Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki
- Zasady udzielania pomocy publicznej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki