Pobierz PDF

Prawo autorskie

Pytanie: Prowadzę sklep internetowy. Na stronie obok opisów produktów zamieszczam również ich zdjęcia, które pozyskuję w różny sposób, często również z Internetu. Niedawno zgłosiła się do mnie firma, która rzekomo posiada prawa majątkowe do tych zdjęć. Według mnie nie są one niczym specjalnym - każdy mógłby je wykonać bez większego trudu i przygotowania. Czy powinienem płacić za korzystanie z tych fotografii? Czy zdjęcia produktów mogą być chronione prawem autorskim?

Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażania. Tego rodzaju definicję utworu zawiera art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U z 2006 r. nr., poz. 631 ze zm.) Może to być również fotografia. Jednak aby powstałe działo mogło być uznane za utwór, musi posiadać cechę wartości, czyli powinno dostatecznie odróżniać się od innych rezultatów takiego samego działania. Kolejnym wymogiem jest posiadanie cechy oryginalności, co przejawia się w istotnym wzbogaceniu dotychczasowego stanu rzeczy nowymi elementami.
Oznacza to, że nie wszystkie samodzielnie wytworzone produkty intelektualne (w tym zdjęcia) korzystają z ochrony prywatności autorskiej, leczy tylko te spośród nich, które wskazują dostatecznie duże różnice w porównaniu z uprzednio wytworzonymi produktami intelektualnymi (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie dnia 29 października 1997r., sygn. Akt I Aca 477/97). W wypadku działania twórczego mamy do czynienia z sytuacją, w której w ostatecznym rezultacie (tu: w fotografii) zawarte są elementy, których kształt zależy od osobistego ujęcia.
Nie każda fotografia posiada walor nowości i oryginalności. Jeżeli jej powstanie nie było poprzedzone przez proces twórczy, lecz została wykonana jedynie celem wiernego odzwierciedlenia walorów technicznych danego produktu, to korzystanie z niej nie powinno pociągać za sobą konsekwencji określonych w wymienionej ustawie, w szczególności odpowiedzialności za naruszenie autorskich praw majątkowych. 
Fotografia staję się przedmiotem ochrony prawa autorskiego wtedy, kiedy stanowi rezultat pracy twórczej i cechuje ją inwencja oraz samodzielność. Zdjęcia, o których mowa w pytaniu, mają więc najprawdopodobniej tylko charakter techniczny, nie artystyczny. Skoro tak, to Czytelnik nie musiałby stosować się do otrzymanego wezwania o zapłatę.  


Źródło: Tomasz Konieczny, Gazeta podatkowa nr 4 z dnia 13.01.2011